Οι προοδευτικές δυνάμεις μπροστά στην ευθύνη της κοινωνικής πλειοψηφίας

Tου Χάρη Τσιοκα *

Η Ελλάδα έχει ήδη περάσει σε μια νέα ιστορική περίοδο. Οι τεχνολογικές εξελίξεις, η επισφαλής εργασία, η ακρίβεια, οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις και οι κοινωνικές ανισότητες δημιουργούν νέες ανάγκες και νέα ερωτήματα. Η κοινωνία δεν ζητά πλέον απλώς εναλλαγή κομμάτων στην εξουσία. Ζητά ένα νέο σχέδιο διακυβέρνησης που να απαντά στις σύγχρονες προκλήσεις και να δίνει προοπτική στους πολλούς.....

Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι σημαντικό μέρος του πολιτικού συστήματος παραμένει εγκλωβισμένο στις αντιθέσεις του χθες. Τα κόμματα συχνά περιορίζονται στην υπεράσπιση παλιών κατακτήσεων, χωρίς να παρουσιάζουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για το αύριο. Την ίδια στιγμή, τα ισχυρά συστημικά κέντρα επεξεργάζονται ήδη σενάρια πολιτικής διαχείρισης της κοινωνικής δυσαρέσκειας, επιδιώκοντας να ελέγξουν τις εξελίξεις χωρίς να αλλάξει το οικονομικό μοντέλο που παράγει ανισότητες.

Οι συζητήσεις για επαναληπτικές εκλογές, κυβερνήσεις ειδικού σκοπού και εναλλαγές προσώπων δείχνουν ακριβώς αυτή τη λογική: να αλλάζουν οι διαχειριστές, αλλά να παραμένουν ίδιες οι πολιτικές. Η κοινωνία όμως φαίνεται να απομακρύνεται από τέτοιες επιλογές. Οι πολίτες αναζητούν αξιοπιστία, σχέδιο και καθαρές απαντήσεις για την καθημερινότητά τους.  

Οι διεργασίες ξεπερνούν  τα κομματικά τείχη —

Το βασικό ερώτημα της εποχής είναι ξεκάθαρο: θα αποδεχθούμε   η πολιτική να λειτουργεί ως μηχανισμός εναλλαγής προσώπων ή θα ξαναγινει πεδίο ουσιαστικών επεξεργασιών κ λύσεων για τις κοινωνικές ανάγκες;

Η νέα εποχή απαιτεί διαφορετικές προτεραιότητες. Η παραγωγή, η πρόσβαση στις τεχνολογίες, η δίκαιη συμμετοχή στην ανάπτυξη, η στήριξη της νέας γενιάς, η αντιμετώπιση της ερήμωσης της περιφέρειας και η προστασία των κοινών αγαθών δεν μπορούν να απαντηθούν με παλιές συνταγές.

Χρειάζεται ένα σύγχρονο παραγωγικό μοντέλο που να δίνει δυνατότητες στους μικρομεσαίους, στους εργαζόμενους, στους επιστήμονες και στους νέους ανθρώπους της χώρας. Χρειάζεται κράτος που να λειτουργεί υπέρ της κοινωνικής συνοχής και όχι μόνο υπέρ των ισχυρών οικονομικών συμφερόντων. Χρειάζονται πολιτικές που θα μειώνουν τις κοινωνικές και γεωγραφικές ανισότητες και θα εξασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση στις ευκαιρίες.

Η κοινωνία δείχνει ότι έχει κουραστεί από τις διαρκείς μικροκομματικές αντιπαραθέσεις χωρίς αποτέλεσμα. Το μεγάλο ποσοστό αναποφάσιστων και αποχής αποδεικνύει ότι οι πολίτες αξιολογούν πλέον αν τα κόμματα μπορούν πραγματικά να συμβάλουν σε μια νέα προοδευτική πλειοψηφία ή αν περιορίζονται σε εσωκομματικές ισορροπίες και προσωπικές στρατηγικές.

Ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου με κοινωνική βάση

Οι σύγχρονες συνθήκες απαιτούν ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου και όχι συγκολλήσεις ρόλων . Η κοινωνία δεν ενδιαφέρεται για το ποιος θα είναι δεύτερος ή τρίτος πολιτικά. Ενδιαφέρεται για το ποιος μπορεί να εργασθεί για μια αξιόπιστη εναλλακτική πλειοψηφία  διακυβέρνησης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Αυτό σημαίνει ότι οι προοδευτικές δυνάμεις οφείλουν να κρατήσουν ανοιχτούς τους δρόμους του διαλόγου και των συνεργασιών. Η εμπειρία της Ευρώπης δείχνει ήδη ότι στα μεγάλα και σύνθετα προβλήματα καμία πολιτική δύναμη δεν μπορεί να κυβερνήσει μόνη της.  

Η ανασύνθεση δεν είναι απλή συγκόλληση κομματικών μηχανισμών. Είναι κοινωνική και πολιτική διεργασία.Με σύγχρονες δομές κομμάτων αφού το επιτυχημένο στο παρελθόν  πυραμιδικό μοντέλο πλέον δεν μπορεί να ανταποκριθει στην νέα εποχή . Ήδη δοκιμάζονται σε πολλές χώρες με επιτυχία σύγχρονοι θεσμοί κίνητρο για κοινωνική διασύνδεση με αλληλοτροφοδότηση .   Απαιτεί νέες ιδέες, νέες κοινωνικές συμμαχίες και πρόγραμμα με σαφείς προτεραιότητες για την παραγωγή, την εργασία, την τεχνολογία, την παιδεία και την κοινωνική δικαιοσύνη.  

Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε επισημάνει ότι «δεν υπάρχει χάσμα γενεών αλλά ιδεών». Αυτή η φράση παραμένει επίκαιρη. Η σημερινή πολιτική σύγκρουση δεν αφορά ηλικίες ή πρόσωπα. Αφορά το αν θα υπάρξει μια νέα κοινωνική πλειοψηφία που θα δώσει διέξοδο στις ανάγκες της εποχής.

Η επόμενη μέρα απαιτεί  σύγχρονους πολιτικούς σχηματισμούς με κοινωνική διασύνδεση 

Η νέα εποχή δεν επιτρέπει μεταβατικές λύσεις και πολιτικές διαχείρισης. Η κοινωνία ζητά καθαρό σχέδιο διακυβέρνησης, προγραμματική αξιοπιστία και πολιτική σταθερότητα με κοινωνικό πρόσημο.

Οι πολίτες θέλουν να δουν αν υπάρχει δύναμη που μπορεί να συμβάλει ώστε να  μετατραπεί  η κοινωνική δυσαρέσκεια σε εναλλακτική πρόταση πλειοψηφίας. Θέλουν πολιτικές που να απαντούν στην ακρίβεια, στην ανασφάλεια της εργασίας, στη δημογραφική κρίση, στην περιφερειακή εγκατάλειψη και στη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης.

Η συμμετοχή στις εκλογές θα ενισχυθεί μόνο αν οι πολίτες πιστέψουν ότι υπάρχει πραγματικός δρόμος αλλαγής. Αντίθετα, όταν κλείνουν οι πόρτες των συνεργασιών και κυριαρχούν οι λογικές περιχαράκωσης, η απογοήτευση ενισχύει την αποχή και τελικά ωφελούνται μόνο τα συστημικά κέντρα.

Η κοινωνία σ όλες τις καταγραφές δείχνει  έτοιμη να στηρίξει δυνάμεις που θα κρατήσουν ανοιχτό τον δρόμο της προοδευτικής διακυβέρνησης. Το ζητούμενο δεν είναι μια απλή αλλαγή προσώπων. Είναι μια νέα πολιτική και κοινωνική προοπτική για τη χώρα, με τις ακραία νεοφιλελεύθερες πολιτικές της  Νέας Δημοκρατίας στην αντιπολίτευση.

Π βουλευτής, πολιτικό στέλεχος