Του Παναγιώτη Στάθη
Αύξηση του ορίου ηλικίας για την αποχώρηση των δικαστικών λειτουργών απο το Σώμα στα 70 έτη (προαιρετικά) και εκλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης με απόφαση ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής της Βουλής με αυξημένη πλειοψηφία, μεταξύ των τριών μελών που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους κατά τη σχετική ψηφοφορία μεταξύ των ολομέλειών των δικαστηρίων, προτείνουν οι εισαγγελείς της χώρας....
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος είχε σειρά διαδοχικών συναντήσεων με την ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης και τον εισηγητή της κυβερνητικής πλειοψηφίας καταθέτοντας δέσμη προτάσεων και αναλυτικά υπομνήματα ενόψει της επικείμενης διαδικασίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. Οι εισαγγελικοί λειτουργοί συναντήθηκαν με τον Υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, τον Υφυπουργό Δικαιοσύνης και ν Ιωάννη Μπούγα, καθώς και τον βουλευτή Ροδόπης Ευριπίδη Στυλιανίδη, θέτοντας υπόψη τους συγκεκριμένες παρατηρήσεις επί των διατάξεων του Τμήματος Ε΄ του Συντάγματος για τη Δικαστική Εξουσία, με στόχο, όπως υπογραμμίζουν, την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, τη θωράκιση της διάκρισης των λειτουργιών και την ενδυνάμωση του κράτους δικαίου.
Αναλυτικά:
Αύξηση ορίων ηλικίας
Αναφορικά με το άρθρο 88 παράγραφος 5 του Συντάγματος και το ζήτημα του ορίου ηλικίας αποχώρησης από την ενεργό υπηρεσία, η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος τάσσεται κατ’ αρχήν υπέρ της αύξησης του σχετικού ορίου, με την προϋπόθεση ότι αυτό δεν θα υπερβαίνει το 70ό έτος της ηλικίας και ότι η παραμονή θα έχει αυστηρά προαιρετικό χαρακτήρα. Για την αποφυγή της επιβράδυνσης της βαθμολογικής εξέλιξης των νεότερων λειτουργών, προτείνεται η θεσμοθέτηση μεταβατικής διάταξης σταδιακής εφαρμογής, η ενεργοποίηση διαδικασίας εθελούσιας εξόδου, καθώς και η περαιτέρω αύξηση των οργανικών θέσεων των εισαγγελικών λειτουργών με αντίστοιχη αύξηση των εισακτέων στην εισαγγελική κατεύθυνση της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών. Η Ένωση τονίζει ότι η αύξηση των οργανικών θέσεων είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της ισορροπίας στο δικαστικό σύστημα, μετά τη σημαντική αύξηση των θέσεων των δικαστών που επέφερε η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας με τον νόμο 5108/2024, ζήτημα για το οποίο ο Υπουργός Δικαιοσύνης έχει ήδη εκφράσει θετική βούληση.
Επιλογή ηγεσίας στη Δικαιοσύνη
Στο πεδίο της επιλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων, οι εισαγγελείς προτείνουν την τροποποίηση του άρθρου 90 παράγραφος 5 του Συντάγματος. Η πρόταση προβλέπει ότι οι προαγωγές στις θέσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου θα ενεργούνται με προεδρικό διάταγμα ύστερα από απόφαση ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής της Βουλής με αυξημένη πλειοψηφία, μεταξύ των τριών μελών που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους κατά τη σχετική ψηφοφορία που διενήργησαν προγενέστερα οι οικείες ολομέλειες των δικαστηρίων. Εναλλακτικά, προτείνεται η επιλογή να γίνεται από τη Βουλή κατόπιν δεσμευτικής ψηφοφορίας της ολομέλειας του αντίστοιχου δικαστηρίου.
Ειδικά για τη θέση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, πάγια θέση της Ένωσης είναι ότι η επιλογή πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά μεταξύ των Αντεισαγγελέων του Αρείου Πάγου (οι οποίοι πλέον είναι 28, εξασφαλίζοντας ευρύ πεδίο επιλογής) κατόπιν προηγούμενης ψηφοφορίας της Ολομέλειας της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου. Η Ένωση αξιολογεί θετικά την κυβερνητική πρόταση για τη μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής από το Υπουργικό Συμβούλιο στη Βουλή, καθώς και τη συνταγματική κατοχύρωση της συμμετοχής των οικείων ολομελειών, υπογραμμίζοντας ότι ο δεσμευτικός χαρακτήρας της ψήφου των δικαστικών λειτουργών αποτελεί εγγύηση αυτονομίας και αξιοκρατίας.
"Ναι" στο Δημόσιο μετά την αφυπηρέτηση
Για τη διασφάλιση της θεσμικής ουδετερότητας, προτείνεται η αντικατάσταση της παραγράφου 4 του άρθρου 89 του Συντάγματος, ώστε να θεσπιστεί απόλυτη απαγόρευση συμμετοχής των εν ενέργεια δικαστικών λειτουργών στην Κυβέρνηση. Αντίθετα, προτείνεται να ορίζονται από τον νόμο οι προϋποθέσεις και οι εγγυήσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές ή η ανάθεση καθηκόντων σε δημόσιες υπηρεσίες μετά την αφυπηρέτησή τους. Όπως σημειώνεται στο υπόμνημα, η ισχύουσα καθολική απαγόρευση οδηγεί σε δυσανάλογα αποτελέσματα, καθώς αποστερεί από το Δημόσιο τη δυνατότητα αξιοποίησης καταξιωμένων από ηθικής και επιστημονικής άποψης δικαστικών λειτουργών.
Μέτρα για δικηγόρους
Παράλληλα με τη συνταγματική ατζέντα, κατά τη συνάντηση με τον Υπουργό Δικαιοσύνης συζητήθηκαν άμεσες δικονομικές και νομοθετικές παρεμβάσεις. Οι εισαγγελείς κατέθεσαν προτάσεις για την τροποποίηση του άρθρου 336 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ζητώντας τη θεσμοθέτηση ενός σύγχρονου και κλιμακούμενου πλαισίου για τη διασφάλιση της τάξης κατά τη διεξαγωγή της ποινικής δίκης. Τα προτεινόμενα μέτρα αποσυνδέονται πλήρως από τις πειθαρχικές ποινές του Κώδικα περί Δικηγόρων και εκτείνονται από τη σύσταση και την επίπληξη έως τις χρηματικές κυρώσεις, την πειθαρχική ενημέρωση των οικείων Δικηγορικών Συλλόγων και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, την αποβολή από το ακροατήριο με παράλληλη διασφάλιση των υπερασπιστικών δικαιωμάτων, με σκοπό την αποτροπή παρελκυστικών πρακτικών και την εύρυθμη διεξαγωγή της δίκης.
Επιπλέον, προτάθηκε η τροποποίηση του άρθρου 61 παράγραφος 3 του νόμου 4194/2013 "περί Δικηγόρων", ώστε να προβλέπεται απαλλαγή από την υποχρέωση προκαταβολής εισφορών και κρατήσεων στις περιπτώσεις εκείνες που δικηγόροι αναλαμβάνουν τη νομική εκπροσώπηση δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών, για υποθέσεις που συνδέονται αποκλειστικά με την άσκηση των καθηκόντων τους. Η ρύθμιση αυτή προτείνεται ως λειτουργική εγγύηση υπέρ της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, χωρίς να εισάγει προνομιακή μεταχείριση.
Κατ’ οίκον έρευνες: Κατάργηση υποχρεωτικής παρουσίας δικαστικών λειτουργών
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε η πρόταση τροποποίησης του άρθρου 9 παράγραφος 1 του Συντάγματος, που αφορά το καθεστώς των ερευνών σε κατοικία. Η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος εισηγείται να ορίζεται συνταγματικά ότι η κατοικία του καθενός είναι άσυλο, η ιδιωτική και οικογενειακή ζωή του ατόμου είναι απαραβίαστη και καμία έρευνα δεν διενεργείται σε κατοικία παρά μόνο όταν και όπως ορίζει ο νόμος, κατόπιν προηγούμενης έγγραφης και αιτιολογημένης δικαστικής εντολής. Η συγκεκριμένη αναθεώρηση προβλέπει την κατάργηση της υποχρεωτικής παρουσίας εκπροσώπων της δικαστικής εξουσίας κατά τη διενέργεια των κατ’ οίκον ερευνών και την αντικατάστασή της από την απαίτηση προηγούμενου έγγραφου και αιτιολογημένου εντάλματος έρευνας, το οποίο θα εκδίδεται από την αρμόδια δικαστική ή εισαγγελική αρχή.
Σύμφωνα με το υπόμνημα της Ένωσης, η υφιστάμενη ρύθμιση θεσπίστηκε υπό τις ιδιαίτερες συνθήκες της μεταπολιτευτικής περιόδου για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων έναντι κρατικών αυθαιρεσιών, ωστόσο σήμερα προκαλεί σημαντικές πρακτικές δυσχέρειες, όπως χρονοβόρες μετακινήσεις, καθυστερήσεις στην εκτέλεση ανακριτικών ενεργειών και ανυπέρβλητα εμπόδια στην ταυτόχρονη εκτέλεση συναφών πράξεων, ιδίως σε υποθέσεις σοβαρής και οργανωμένης εγκληματικότητας. Οι εισαγγελείς επισημαίνουν ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές έννομες τάξεις, όπως Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία, καθώς και στα συστήματα του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, οι κατ’ οίκον έρευνες διενεργούνται βάσει δικαστικού ή εισαγγελικού εντάλματος χωρίς τη φυσική παρουσία δικαστικού λειτουργού. Παράλληλα, σημειώνουν ότι ούτε το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ούτε η νομολογία του ΕΔΔΑ επιβάλλουν τη φυσική παρουσία δικαστή, αλλά εστιάζουν στη νομιμότητα, την αναλογικότητα και την ύπαρξη επαρκών προηγούμενων δικαστικών εγγυήσεων.
Αυτοτελής δικαστική αρχή η Εισαγγελία
Σχετικά με τη θεσμική θωράκιση του κλάδου, προτείνεται η ρητή συνταγματική κατοχύρωση της Εισαγγελίας στο άρθρο 87 του Συντάγματος, με την προσθήκη νέας παραγράφου 2. Η προτεινόμενη διάταξη ορίζει ότι η Εισαγγελία είναι δικαστική αρχή με λειτουργική αυτοτέλεια και ανεξαρτησία έναντι της εκτελεστικής εξουσίας, οργανώνεται ενιαία και αδιαίρετα και έχει ως αποστολή την τήρηση της νομιμότητας, την προστασία των δικαιωμάτων του πολίτη και τη διαφύλαξη των κανόνων της δημόσιας τάξης. Η προσθήκη αυτή κρίνεται αναγκαία διότι το ισχύον Σύνταγμα περιλαμβάνει αναφορές στους εισαγγελικούς λειτουργούς, αλλά δεν κατοχυρώνει ρητά την Εισαγγελίας ως αυτοτελή δικαστική αρχή ούτε προσδιορίζει τις εγγυήσεις ανεξαρτησίας της. Στο ίδιο πλαίσιο, ζητείται η τροποποίηση της επόμενης παραγράφου του άρθρου 87, ώστε η αναφορά ότι κατά την άσκηση των καθηκόντων τους υπόκεινται μόνο στο Σύνταγμα και στους νόμους να μην περιλαμβάνει μόνο τη λέξη "δικαστές" αλλά τον ευρύτερο όρο "δικαστικοί λειτουργοί", κατοχυρώνοντας έτσι ρητά την προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία και των εισαγγελέων.
Η Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος δήλωσε ότι θα συνεχίσει τις θεσμικές επαφές με όλους τους αρμόδιους φορείς, ενώ επιφυλάχθηκε να προσκομίσει συμπληρωματικό υπόμνημα με τις θέσεις της τόσο για το ζήτημα της ποινικής ευθύνης υπουργών (άρθρο 86 του Συντάγματος) όσο και για την προτεινόμενη σύσταση Συνταγματικού Δικαστηρίου.
capital
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Τι λες γι αυτό αγαπητό Ξηρόμερο