Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας

 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΠΡΕΒΕΖΗΣ

Η 14η Σεπτεμβρίου αποτελεί ημέρα μνήμης, τιμής και περισυλλογής για τον Ελληνισμό της Μικράς Ασίας, ο οποίος στις αρχές του 20ού αιώνα βίωσε τη βία των διωγμών, των εκτοπισμών, των καταστροφών και του ξεριζωμού από τις πανάρχαιες πατρογονικές του εστίες....

Η τραγωδία της Μικρασιατικής Καταστροφής και ο βίαιος ξεριζωμός των Ελλήνων της Μικράς Ασίας σημάδεψαν ανεξίτηλα τη νεότερη ελληνική ιστορία. Πόλεις, χωριά και κοινότητες με μακραίωνη ελληνική παρουσία ερήμωσαν. Άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, οικογένειες διαλύθηκαν και εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και να αναζητήσουν καταφύγιο στην Ελλάδα.

Η 14η Σεπτεμβρίου καθιερώθηκε ως Ημέρα Εθνικής Μνήμης με τον Νόμο 2645/1998, ως ελάχιστος φόρος τιμής στη μνήμη των θυμάτων και ως υπενθύμιση του χρέους μας να διαφυλάσσουμε την ιστορική αλήθεια.

Για την Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης, η μνήμη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η Πρέβεζα, όπως και πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας, υποδέχθηκε ανθρώπους που έφθασαν ως πρόσφυγες, έχοντας αφήσει πίσω τους σπίτια, περιουσίες, εκκλησίες, σχολεία, τάφους προγόνων και έναν ολόκληρο κόσμο στον οποίο δεν μπορούσαν πλέον να επιστρέψουν.

Οι πρόσφυγες, όμως, δεν έφεραν μαζί τους μόνο τον πόνο της απώλειας. Έφεραν την ιστορία και τον πολιτισμό τους. Μετέφεραν τις μνήμες των προγόνων τους, τις παραδόσεις, τη μουσική,την πίστη, τα έθιμα και τις αξίες των κοινοτήτων τους. Με εργατικότητα, αξιοπρέπεια και δημιουργικότητα έγιναν αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής κοινωνίας και συνέβαλαν καθοριστικά στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανασυγκρότηση της πατρίδας.

Η ίδια ημέρα, όμως, είναι και μία από τις κορυφαίες εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας, η Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Ο Σταυρός, σύμβολο θυσίας, πίστης και ελπίδας, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό σε μια ημέρα κατά την οποία η μνήμη μας στρέφεται σε ανθρώπους που γνώρισαν τον πόνο, την απώλεια και τον ξεριζωμό. Για τους Μικρασιάτες πρόσφυγες, η πίστη αποτέλεσε δύναμη και στήριγμα στις δύσκολες στιγμές της προσφυγικής πορείας και της νέας εγκατάστασης.

Η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού μάς υπενθυμίζει ότι ακόμη και μέσα από τη δοκιμασία μπορεί να γεννηθεί η ελπίδα, η αντοχή και η αναγέννηση. Οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, έχοντας βιώσει μια ανείπωτη καταστροφή, κατάφεραν να ξαναστήσουν τη ζωή τους, να δημιουργήσουν νέες κοινότητες και να μετατρέψουν τον πόνο της απώλειας σε δημιουργική δύναμη.

Η μνήμη των Μικρασιατών δεν αποτελεί μνήμη μίσους. Είναι μνήμη ιστορικής ευθύνης. Η γνώση του παρελθόντος δεν αποσκοπεί στην αναπαραγωγή της διχόνοιας, αλλά στην κατανόηση της Ιστορίας και στην υπεράσπιση της αξίας της ανθρώπινης ζωής, της ειρήνης και της συνύπαρξης των λαών.

Ως φορέας που υπηρετεί τη μελέτη και την ανάδειξη της ιστορίας, η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης θεωρεί καθήκον της να διατηρεί ζωντανή τη μνήμη εκείνων που χάθηκαν και εκείνων που ξεριζώθηκαν, αλλά και να μεταδίδει στις νεότερες γενιές την ιστορική γνώση που αποτελεί θεμέλιο της συλλογικής μας συνείδησης.

Σκύβουμε με σεβασμό μπροστά στη μνήμη των θυμάτων.

Τιμούμε τους ξεριζωμένους.

Υψώνουμε με ευλάβεια τον Τίμιο Σταυρό, σύμβολο θυσίας, πίστης και ελπίδας.

Διαφυλάσσουμε τις μαρτυρίες και την ιστορική μνήμη.

Γιατί η μνήμη είναι χρέος, η πίστη είναι δύναμη και η Ιστορία είναι ευθύνη.

Χρόνια πολλά για τη μεγάλη εορτή της Υψώσεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού.

 

Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης