Ο χώρος του ναού αποτελεί καθρέφτισμα του ουρανού

 

Του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού

 

Μεγάλη μέρα η σημερινή! Μεγάλη και χαρμόσυνη! Κυριακή της Ορθοδοξίας! Κυριακή της πίστης μας! Κυριακή δοξολογίας προς τον Κύριο μας, Ιησού Χριστό, τον μόνο και αληθινό οδηγό της Εκκλησίας μας!....

Αυτόν που την ίδρυσε, την κατηύθυνε επί 2000 χρόνια και την προστατεύει από κινδύνους φοβερούς, αιρέσεις κάθε είδους, διωγμούς και επιβουλές εκ μέρους των ισχυρών του κόσμου τούτου. Αυτόν που, μέχρι σήμερα, κρατά το τιμόνι της και, όπως ο Ίδιος μας διαβεβαίωσε, θα παραμείνει μαζί της μέχρι «συντελείας του αιώνος».

Σήμερα, δεν εορτάζουμε απλώς την διατύπωση μιας δογματικής διδασκαλίας. Πανηγυρίζουμε διότι, μέσω της διατύπωσης της ορθόδοξης διδασκαλίας της Εκκλησίας μας, παρέμεινε και παραμένει ορθάνοιχτος ο δρόμος της σωτηρίας. Η πίστη μας είναι ζωή, η οποία καταγράφηκε ως λόγος, πρώτα από τους Ευαγγελιστές και κατόπιν, από τους αγίους Πατέρες. Αλλά και ο λόγος αυτός γίνεται με τη σειρά του δρόμος ζωής για εκείνους, οι οποίοι τον πιστεύουν με όλη τους την καρδιά και, κυρίως, τον εφαρμόζουν.

Η ορθόδοξη διδασκαλία είναι σήμερα προσιτή σε οποιονδήποτε θελήσει να την γνωρίσει και να τη βιώσει. Άπειρες οι εκδόσεις του Ευαγγελίου και των πατερικών κειμένων. Γεμάτο το διαδίκτυο από τον ευαγγελικό και τον πατερικό λόγο. Κύρια, όμως, πηγή γνώσης, κατανόησης και βιωματικής συμμετοχής στην ορθόδοξη πίστη μας παραμένει η ορθόδοξη λειτουργική ζωή. Οι τελετές, οι ακολουθίες, τα ιερά μυστήρια και, υπεράνω όλων, το κορυφαίο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, αποτελούν μια ζωντανή βίβλο ζωής, η οποία μας καλεί σε διαρκή συμμετοχή και συμπόρευση, με τελικό προορισμό την πνευματική αναγέννηση και τη σωτηρία μας.

Σε κάθε Θεία Λειτουργία καλούμαστε να αναφερθούμε προς τον Θεό, δηλαδή να απεγκλωβιστούμε από τα βάρη αυτής της ζωής και να ανεβούμε προς Εκείνον, επιζητώντας την συνάντηση μαζί Του. Για τον λόγο αυτό, αμέσως μετά την ανάγνωση του «Πιστεύω», δηλαδή του Συμβόλου της Πίστεως, ξεκινά το ουσιαστικότερο μέρος της Θείας Λειτουργίας, το μέρος της Αγίας Αναφοράς.

«Στώμεν καλώς», λέει ο ιερέας, δηλαδή, «Ας σταθούμε με προσοχή, έχοντας στην ψυχή μας ειρήνη και αγάπη».

Σε αυτήν την ελευθερία από κάθε τι το γήινο και στην ανόρθωση της ύπαρξής μας μάς καλεί ο ιερέας, καθώς ξεκινάει η Αγία Αναφορά. Και ο λαός αποδέχεται αυτή την πρόσκληση με την απάντηση: «Έλαιον ειρήνης, θυσίαν αινέσεως».

Με τη φράση αυτή, όλοι οι πιστοί προσέρχονται προς το μυστήριο, έχοντας προσφέρει στον Θεό και στους ανθρώπους έλεος, δηλαδή αγάπη, που αποτελεί καρπό της εσωτερικής ειρήνης. Σε αυτή την κατάσταση μάς περιμένει ο Κύριος, ώστε αυτό που θα ακολουθήσει να μην αποτελεί θυσία ζώων όπως συνέβαινε παλιά, αλλά θυσία ταπεινοφροσύνης και δοξολογίας προς τον Θεό.

«Ελάτε λοιπόν, μας καλεί ο ιερέας, να υψώσουμε τις καρδιές μας προς Εκείνον». «Άνω σχώμεν τας καρδίας».

«Ελάτε λοιπόν, μας καλεί και πάλι, όλη μας η ζωή να είναι μια διαρκής ευχαριστία προς Εκείνον, διότι τα πάντα αποτελούν δωρεά και ευεργεσία δική Του». «Ευχαριστήσωμεν τω Κυρίω».

Και όλοι μας, με μια φωνή, το ομολογούμε: «Έτσι πρέπει να γίνει. Αυτή η ευχαριστία είναι το άξιον και το δίκαιον».

Αυτή ακριβώς τη φράση των πιστών παραλαμβάνει ο ιερέας, ο οποίος, κρατώντας μυστικά στα χέρια του την πίστη και την φλεγόμενη από τον πόθο της συνάντησης με το Θεό καρδιά μας, αρχίζει την ανάβασή του προς τα επουράνια, απαγγέλοντας την υπέροχη ευχή της Αγίας Αναφοράς:

«Άξιο και δίκαιο είναι να σε υμνούμε, να σε ευλογούμε, να σε δοξολογούμε, να σε ευχαριστούμε και να σε προσκυνούμε σε κάθε τόπο που κυβερνά η πρόνοιά σου. Γιατί εσύ είσαι Θεός, που δεν μπορούμε να εκφράσουμε με το λόγο, ούτε να σε βάλουμε στο νου μας, ούτε να σε δούμε με τα μάτια, ούτε να σε καταλάβουμε· δεν αλλάζεις ποτέ και είσαι πάντα και παντού ο ίδιος, Εσύ και ο μονογενής σου Υιός και το Άγιο Πνεύμα Σου. Συ από το μηδέν μας έδωσες ύπαρξη κι όταν ξεπέσαμε πάλι μας σήκωσες και δεν έπαψες να κάνεις τα πάντα, ώσπου μας ανέβασες στον ουρανό και μας χάρισες τη μέλλουσα βασιλεία σου. Για όλα αυτά, Εσένα ευχαριστούμε, τον Πατέρα και τον Μονογενή σου Υιό και το Άγιό Πνεύμα· για όλα αυτά, όσα ξέρουμε και όσα δεν ξέρουμε, για όσες βλέπουμε και όσες δεν βλέπουμε ευεργεσίες, που έκαμες σε εμάς».

Όλο το σχέδιο της Θείας Οικονομίας περιλαμβάνεται, αδελφοί μου, σε αυτήν την υπέροχη ευχή. Μια ευχή, που ξεκινά με δοξολογία προς τον Τριαδικό Θεό. Αυτόν που, από την ανυπαρξία, έφερε στην ύπαρξη τον κόσμο ολόκληρο και τον καθέναν από μας ώστε να μας κάνει συμμέτοχους στην ανέκφραστη και άπειρη χαρά Του. Αυτόν που, ακόμη και όταν Τον εγκαταλείψαμε και οδηγηθήκαμε στην πτώση της ύπαρξής μας, δεν απομακρύνθηκε από μας και έκανε τα πάντα για να μας ξαναδεί ως τέκνα Του στην ουράνια βασιλεία. Πώς να μην ευχαριστήσουμε έναν τέτοιο Πατέρα, που θυσίασε τον Μονογενή του Υιό και απέστειλε το Πνεύμα του το Άγιον, την πηγή κάθε προστασίας, η οποία διαρκώς μας επισκιάζει και μας γεμίζει δωρεές που αντιλαμβανόμαστε αλλά και δωρεές, ίσως τις περισσότερες, που δεν αντιλαμβανόμαστε; Πώς να μην δοξολογήσουμε έναν Θεό, που καταδέχεται να δεχτεί από τα χέρια μας αυτά τα υλικά δώρα, τον άρτο και τον οίνο, και να τα μεταβάλλει σε δικό Του Σώμα και δικό Του Αίμα για τη σωτηρία μας;

Την ώρα αυτή δεν είμαστε μόνοι. Χιλιάδες αρχάγγελοι και εκατομμύρια άγγελοι, τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ, ίπτανται γύρω από τον θρόνο του Θεού και ψάλλουν θριαμβευτικά τον τρισάγιο ύμνο: «Άγιος, Άγιος, Άγιος Κύριος Σαβαώθ· πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης σου. Ωσαννά εν τοις υψίστοις· ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου. Ωσαννά εν τοις υψίστοις».

Πόσο μεγαλειώδης είναι αυτή τη στιγμή! Ουρανός και γη, ορατός και αόρατος κόσμος, άγγελοι και άνθρωποι, όλοι και όλα ενωμένα βρίσκουν ως κέντρο τους τον θρόνο του Θεού. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας καλεί να αναλογιστούμε πως, την ώρα που ψάλλουμε τον τρισάγιο ύμνο, παίρνουμε τη φωνή των αγγέλων αλλά και εκείνοι παίρνουν τη δική μας φωνή. Ο χώρος του ναού, μέσα στον οποίο βρισκόμαστε, αποτελεί καθρέφτισμα του ουρανού. Η ψαλμωδία αντηχεί την επουράνια δοξολογία. Είμαστε άνθρωποι, αλλά την ώρα αυτή αναλογιζόμαστε πως είμαστε πλασμένοι να μεταβληθούμε σε επίγειους αγγέλους και να γίνουμε, έστω και για λίγο, αυτό για το οποίο πλαστήκαμε: Τέκνα Θεού πάναγνα και ευγνώμονα, που διαρκώς δοξολογούν τον επουράνιο Πατέρα για το δώρο της ζωής που δεν τελειώνει ποτέ.

Η σημερινή ημέρα, μόνον ευγνωμοσύνη πρέπει να προκαλεί στην καρδιά μας για το μεγάλο δώρο της ορθόδοξης πίστης που αξιωθήκαμε. Πόσοι αλήθεια άνθρωποι σε αυτή τη γη έχουν το προνόμιο να γεννηθούν, έχοντας ορθάνοιχτο ενώπιόν τους τον δρόμο που οδηγεί προς τον ουρανό; Πόσοι άνθρωποι αξιώνονται, σε κάθε δυσκολία της ζωής τους, σε κάθε θλίψη, σε κάθε δοκιμασία, να έχουν ενώπιόν τους ανοιχτό τον ουρανό και να στρέφουν προς εκεί την καρδιά τους, έχοντες βέβαιη τη δωρεά της ενίσχυσης και της παρηγοριάς;

Ας μεταβάλλουμε τη σημερινή μέρα σε ένα ξεκίνημα ακόμη εντονότερου πνευματικού αγώνα, ακόμη μεγαλύτερης δοξολογίας προς τον Θεό, ακόμα ισχυρότερης απόφασης για έμπρακτη εφαρμογή της διδασκαλίας της ορθόδοξης πίστης μας, ώστε, η κάθε μέρα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής να γίνεται ένα ακόμα βήμα προς την υπέρλαμπρη χαρά της ζωηφόρου Ανάστασης του Κυρίου μας.