Αγία Φωτεινή η προ των Αποστόλων Απόστολος - Επαναστάσεις Κολινδρού Λιτοχώρου

 

Αγία Φωτεινή η προ των Αποστόλων Απόστολος.

          Ο Χριστιανός με βάση την πίστη του είναι πάντα αισιόδοξος και με καλή προαίρεση να ελπίζει βάσιμα στην σωτηρία του. Ο Χριστός θα δει την καλή του προαίρεση και θα τον καλέσει να τον ακολουθήσει. Δεν θα σταθεί εμπόδιο η ζωή του μέχρι εκείνη τη στιγμή. Όχι μόνο να σωθεί, αλλά και άγιος μπορεί να γίνει. Υπάρχουν παραδείγματα από τα συναξάρια των Αγίων....

          Σαμαρείτισσα με καταγωγή από την πόλη Σιχάρ ζούσε έκλυτον βίον και πήγε μια μέρα στο πηγάδι, όπως κάθε μέρα, για να πάρει νερό. Εκεί στο πηγάδι του Ιακώβ βρήκε να ξεκουράζεται ο Χριστός,. Μεταξύ των Ιουδαίων και των Σαμαρειτών υπήρχε έχθρα και ξαφνιάστηκε όταν ο Χριστός της ζήτησε νερό να πιεί για να δροσιστεί. Ήταν η αφορμή και άνοιξε ένας διάλογος μεταξύ των. Ο Χριστός της φανέρωσε πράγματα άγνωστα. Της μίλησε για το «ζων ύδωρ», το Άγιο Πνεύμα. Ακόμη ότι είναι ο Μεσσίας. Επίσης, ο Θεός είναι πνεύμα και προσκυνείται παντού. Όταν ο Χριστός της αποκάλυψε γεγονότα της προσωπικής της ζωής, ότι δηλαδή είχε πέντε άνδρες και αυτός που τώρα έχει δεν είναι νόμιμος, τον αποκάλεσε Προφήτη. Την χαρά της αυτή δεν θέλησε να την κρατήσει για τον εαυτό της. Έτρεξε στο χωριό για να πληροφορήσει και να καλέσει τον κόσμο να γνωρίσει τον Μεσσία. Ο κόσμος έτρεξε, ήλθε στο πηγάδι, Τον άκουσε και Τον παρακαλέσανε να μείνει μαζί τους. Πράγματι, έμεινε. Πολλοί άνθρωποι άκουσαν το κήρυγμά του και πίστεψαν.

          Μετά από την ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς και την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος στους Αγίους Αποστόλους η Σαμαρείτισσα βαπτίστηκε και έλαβε το όνομα Φωτεινή. Μαζί της βαπτίστηκαν οι πέντε αδελφές της, η Ανατολή, η Φωτώ, η Φωτίδα, η Παρασκευή και η Κυριακή, καθώς και οι δυο γιοί της, ο Βίκτωρας που μετονομάσθηκε Φωτεινός και ο Ιωσής.

          Ο αυτοκράτορας Νέρων το 99 μ.Χ. είχε εξαπολύσει άγριο διωγμό εναντίον των Χριστιανών μετά το μαρτύριο των Αποστόλων Παύλου και Πέτρου. Στόχος του ήταν να εξαφανίσει τους μαθητές των αποστόλων και όλους τους Χριστιανούς. Την κρίσιμη αυτή περίοδο για τον Χριστιανισμό η αγία Φωτεινή με τον μικρότερο γιό της Ιωσή βρίσκονταν στην Καρθαγένη για ιεραποστολική δράση και κήρυγμα. Ο μεγάλος γιός, ο Βίκτωρας, είχε διοριστεί αρχιστράτηγος από τον Νέρωνα, ο οποίος, χωρίς να γνωρίζει την χριστιανική ιδιότητά του,  τον έστειλε στη Ιταλία να εξοντώσει  τους χριστιανούς. Ο Σεβαστιανός δούκας της Ιταλίας και φίλος του Βίκτωρα προσπάθησε να τον πείσει να εφαρμόσει την εντολή του Νέρωνα και δεν θα κινδυνεύσει η ζωή του. Ο Βίκτωρας απέρριψε τις προτάσεις του δούκα και δήλωσε ότι θα κηρύττει για τον Χριστό. Ο δούκας χάνει το φως του και την λαλιά του και μετά την τέταρτη μέρα φωνάζει ότι ένας είναι ο Θεός, αυτός των Χριστιανών. Αποκάλυψε την πρόσκληση από τον ίδιο τον Χριστό, κατηχήθηκε και βαπτίστηκε από τον Βίκτωρα και επανάκτησε το φως του. Πολλοί ειδωλολάτρες έγιναν Χριστιανοί, βλέποντας αυτά τα θαυμάσια.

          Σύντομα ο Νέρων πληροφορείται για την χριστιανική δράση της Φωτεινής, των υιών της και του Σεβαστιανού. Διατάζει να οδηγηθούν στην Ρώμη. Στην πορεία προς την Ρώμη τους ενθαρρύνει ο Χριστός. Δίνει εντολή στον Βίκτωρα να στηρίξει τον Σεβαστιανό και αλλάζει το όνομα του Βίκτωρα σε Φωτεινός, γιατί θα φωτίσει πολλούς ειδωλολάτρες. Με παρρησία ομολογούν την πίστη τους στο Χριστό όλοι τους, η Αγία Φωτεινή, οι αδελφές της, οι γιοί της και ο Σεβαστιανός. Ο Νέρων οργίζεται και διατάζει να συντριβούν οι αρμοί των χεριών τους, με θαυματουργικό τρόπο αυτό δεν γίνεται. Διατάζει  στη συνέχεια να τους κόψουν τα χέρια. Ούτε και τα χέρια τους κόβονται παρά την λυσσαλέα προσπάθεια των δημίων. Η αγία Φωτεινή ευχαριστεί τον Θεό και ο αιμοβόρος Νέρων διατάζει οι άνδρες να φυλακιστούν σε σκοτεινή φυλακή οι δε γυναίκες να κλειστούν σε χρυσό κουβούκλιο. Στο κουβούκλιο έβαλε και την κόρη του Δομνίνα για να δελεάσει τις χριστιανές γυναίκες. Συνέβη το αντίθετο, η Δομνίνα κατηχήθηκε και βαπτίστηκε Χριστιανή με το όνομα Ανθούσα. Ο Νέρων έμαθε τα νέα και διέταξε άνδρες και γυναίκες να μπουν σε καμίνι που έκαιγε για επτά ημέρες και να παραμείνουν για τρεις ημέρες. Μετά από τρεις ημέρες τους βρήκαν σώους και αβλαβείς.    

          Το νέο θαύμα εξόργισε τον Νέρωνα και διέταξε να δώσουν θανατηφόρα δηλητήρια σε όλους παρασκευασμένα από τον μάγο Λαμπάδιο.  Η Αγία Φωτεινή δηλώνει μπροστά στον Νέρωνα και τον Λαμπάδιο ότι πρώτη θα πιεί το δηλητήριο στο όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού για να δουν την παντοδυναμία Του. Στη συνέχεια ας πιούν όλοι όσοι συντάσσονται μαζί της. Όλοι ήπιαν και όλοι τους έμειναν απαθείς. Ο μάγος τους πληροφορεί ότι έχει πιο ισχυρό δηλητήριο και αν με αυτό το παρασκεύασμα δεν πεθάνουν ακαριαία θα πιστεύσει και αυτός στον Χριστό. Με  το νέο ισχυρότερο δηλητήριο έμειναν και πάλι απαθείς. Ο μάγος έκπληκτος μαζεύει τα μαγικά του βιβλία, τα καίει και βαπτίζεται Χριστιανός με το όνομα Θεόκλητος. Μόλις το έμαθε ο αιμοσταγής χριστιανομάχος Νέρων ότι και ο μάγος του έγινε Χριστιανός διέταξε να τον συλλάβουν και να τον αποκεφαλίσουν έξω από τα τείχη της Ρώμης, όπως και έγινε.

          Μετά από αυτό ο Νέρων διέταξε πολλά και διάφορα φρικτά βασανιστήρια όπως κόψιμο των νεύρων, χύσιμο θειαφιού με λιωμένο μολύβι στο στόμα και στα αυτιά, κρέμασμα και ξύσιμο του σώματος και κάψιμο  με λαμπάδες αναμμένες. Τύφλωση και κλείσιμο σε φυλακή με φίδια. Μετά από τρία χρόνια βρέθηκαν υγιείς και δοξάζοντες τον Θεό.

          Τελικά ο Νέρων διέταξε και έγδαραν την Αγία Φωτεινή, τον Σεβαστιανό, τον Φωτεινό και τον Ιωσή. Την ίδια τύχη είχαν και οι πέντε αδελφές της Αγίας. Εκτός της Αγίας οι άλλοι μάρτυρες αποκεφαλίστηκαν και η Αγία κλείστηκε φυλακή λυπημένη γιατί δεν αξιώθηκε του μαρτυρίου. Εκεί παρουσιάστηκε ο Χριστός την θεράπευσε, την ευλόγησε και μετά από ημέρες την κάλεσε κοντά Του.

 

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

 

Επαναστάσεις Κολινδρού,  Λιτοχώρου.

Μηνύματα Ελευθερίας σε δύσκολους καιρούς.

            Ο Έλληνας από τη φύση του άνθρωπος Δημοκράτης και Ελεύθερος. .Δεν σηκώνει ζυγό ο τράχηλός του και δεν μπορεί να ζήσει ως σκλάβος. Το πρώτο ελεύθερο ελληνικό κράτος μετά την παλιγγενεσία του 1821 είχε ως βόρεια σύνορά του την Θεσσαλία. Εδάφη εκτός της ελληνικής επικρατείας όπως η Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη κ.α. στέναζαν κάτω από την σκλαβιά του τούρκου κατακτητή. Οι κάτοικοι των ελληνικότατων αυτών εδαφών υπέφεραν και ζούσαν με τον πόθο και την ελπίδα της ελευθερίας. Ζούσαν, ελπίζανε και περιμένανε…

            Κατά την διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου (1877-1878) οι ρωσικές δυνάμεις   καταλαμβάνουν την Αδριανούπολη. Η Ελληνική  κυβέρνηση υπό την πίεση της κοινής γνώμης  στέλνει τον αντιστράτηγο Σκαρλάτο Σούτσο με δύναμη 20.000 ανδρών να εισβάλει σε ελληνικά εδάφη τα οποία κατείχαν οι Τούρκοι.

            Οι κάτοικοι της Μακεδονίας, Ηπείρου και Θεσσαλίας βλέπουν τις ελπίδες τους να παίρνουν σάρκα και οστά. Ελπίζουν στα αιματοβαμμένα χώματά τους να επιστρέψει η ελευθερία. Δεν έφθασε ακόμη η ώρα η πολυπόθητη. Οι ελληνικές δυνάμεις επιστρέφουν στα ελεύθερα ελληνικά εδάφη με αξίωση των ευρωπαίων.

            Οι Ρώσοι και οι Τούρκοι οδηγούνται σε ανακωχή και στις 20 Φεβρουαρίου 1878 υπογράφεται η συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Η συνθήκη αυτή αφαιρούσε ελληνικά εδάφη από την ηττηθείσα Τουρκία και τα παραχωρούσε στην Βουλγαρία και έτσι σχηματίζονταν μια  Μεγάλη Βουλγαρία.

            Τον Ιανουάριο του 1878 έχει σχηματιστεί Ανεξάρτητη Μακεδονική Επιτροπή Αγώνα και με αφορμή τη συνθήκη αυτή αποφασίζει να οργανώσει επαναστατικό κίνημα και να ενισχύσει επαναστατικές κινήσεις που παρατηρούνται στις περιοχές Ολύμπου, Πιερίων και αλλού.

            Επικεφαλής του εκστρατευτικού σώματος είναι ο λοχαγός του ελληνικού στρατού Δουμπιώτης Κοσμάς, Μακεδόνας στην καταγωγή από την Χαλκιδική. Οι στρατιώτες του Δουμπιώτη ήταν κατά κύριο λόγο εθελοντές από την Μακεδονία. Το βράδυ 15 προς 16 Φεβρουαρίου 1878 αποβιβάζονται στην Πλάκα Λιτοχώρου. Οι εθελοντές μαχητές γίνονται δεκτοί με ενθουσιασμό από τους κατοίκους του Λιτοχώρου και των γύρω χωριών. Στο Μετόχι του μοναστηριού του Αγίου Διονυσίου αποθηκεύονται τα πυρομαχικά. Το Λιτόχωρο ορίζεται ως η έδρα του αρχηγείου και της προσωρινής επαναστατικής κυβέρνησης του Ολύμπου. Πρόεδρος της επαναστατικής κυβέρνησης αναλαμβάνει ο γιατρός Ευάγγελος Κοροβάγκος και γραμματέας ο επίσκοπος Κίτρους Νικόλαος Λούσης, με έδρα της επισκοπής του τον Κολινδρό.

            Από τις πρώτες ενέργειες της κυβέρνησης είναι η έκδοση προκήρυξης προς τις κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών  δυνάμεων με την οποία πληροφορούνται την κατάλυση της τουρκικής εξουσίας, και την ανακήρυξη της ένωσης με την μητέρα Ελλάδα. Επίσης, διαδηλώνεται η απόφαση των Μακεδόνων να αγωνιστούν για την κατάκτηση της ελευθερίας και ταυτόχρονα ζητούν προστασία για τον δίκαιο αγώνα τους.

            Το εκστρατευτικό σώμα του Δουμπιώτη κινήθηκε για να εμψυχώσει και τους κατοίκους και των άλλων χωριών. Ο Δουμπιώτης και οι αξιωματικοί του δεν κατέλαβαν την Κατερίνη, όπου κατοικούσαν πολλοί Τούρκοι, παραπλανηθέντες από τον τούρκο μεγαλοκτηματία Νικόλαο Μπίτζιο, εκπρόσωπο των κατοίκων  της πόλεως. Το ότι δεν επιτέθηκαν στην Κατερίνης έδωσε χρόνο στους Τούρκους της Θεσσαλονίκης να προετοιμαστούν και με ισχυρή στρατιωτική δύναμη να συντρίψουν την επανάσταση.

            Στον Κολινδρό ο επίσκοπος Νικόλαος Λούσης την 22 Φεβρουαρίου 1878 κηρύσσει την επανάσταση στην θέση «Φούντα». Την θέση αυτή οι Τούρκοι εύκολα θα μπορούσαν να προσβάλλουν και για τον λόγο αυτό εκτιμά ότι δεν θα μπορέσει να κρατήσει,. Βάζει φωτιά και καίει το κτίριο της Επισκοπής την νύκτα 25 προς 26 Φεβρουαρίου για να μη πέσει στα χέρια των Τούρκων . Την επομένη ημέρα οδηγεί τα γυναικόπαιδα των γύρω χωριών και του Κολινδρού στο μοναστήρι των Αγίων Πάντων ( βρίσκεται κοντά στη Βεργίνα). Οι Τούρκοι έστειλαν τον Ασάφ πασά να καταστείλει την επανάσταση. Καταλαμβάνει τον Κολινδρό, ανενόχλητος φθάνει στην Κατερίνη και αφού κινήθηκε νοτιότερα πυρπολεί και λεηλατεί το Λιτόχωρο.

            Αφού ο Ασάφ πασάς λεηλάτησε το Λιτόχωρο βάδισε προς το μοναστήρι των Αγίων Πάντων. Εκεί, όπου είχαν καταφύγει οι επαναστάτες του Κολινδρού και τα γυναικόπαιδα της περιοχής. Οι λιγοστοί άνδρες μαχητές πολεμούν ηρωικά αλλά δεν μπορούν να σταματήσουν την τουρκική εκδίκηση. Γυναικόπαιδα συλλαμβάνονται και αφού «λεηλατήθηκαν» αφήνονται ελεύθερα  να επιστρέψουν στα χωριά τους.

Στο καταφύγιο της Ιεράς Μονής των Αγίων Πάντων, όπου συγκεντρώθηκαν περισσότερα από δυο χιλιάδες γυναικόπαιδα γράφτηκε ο ηρωικός επίλογος της επανάστασης με μια πράξη που παραπέμπει στο αιώνιο Ζάλογγο. Επτά γυναίκες Βλάχων κτηνοτρόφων από το Σέλι Βερμίου για να μη πέσουν στα χέρια των Τούρκων και υποστούν τις γνωστές «θηριωδίες» πέφτουν σε ένα γκρεμό κοντά στο μοναστήρι των Αγίων Πάντων.

Με την κατάληψη της Μονής των Αγίων Πάντων τελειώνει η Επανάσταση του Ολύμπου. Χύθηκε αίμα ελληνικό, σπάρθηκε ο σπόρος και η ελπίδα. Δεν έσβησε η φλόγα της Ελευθερίας στους κατοίκους της περιοχής. Στο στρατιωτικό πεδίο η μάχη χάθηκε αλλά ο πόλεμος όχι. Δεν πήγε χαμένο το αίμα των εξεγερθέντων επαναστατών του Ολύμπου ( Λιτόχωρου και Κολινδρού). Έχουμε επιτυχία στο διπλωματικό πεδίο.

Ο αγώνας αυτός έδωσε το δικαίωμα και τα όπλα για να διεκδικήσει τα εθνικά της και την ελευθέρωση ελληνικών σκλαβωμένων περιοχών. Τον Αύγουστο του ιδίου έτους το Συνέδριο του Βερολίνου καταργεί την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου και επιβάλλει την ένωση με την μητέρα Ελλάδα της Θεσσαλίας και μέρους της Ηπείρου. Κέρδος της επανάστασης αυτής είναι η απόδειξη ότι ο πόθος της Ελευθερίας στον Έλληνα είναι βαθιά ριζωμένος στην καρδιά του και στο DNA του. Πόθος ακοίμητος. Αιώνιος. Μη το ξεχνούν φίλοι και εχθροί. Δίκαια, λοιπόν, η Πιερία με πρωταγωνιστές τους Δήμους Δίου- Ολύμπου (Λιτόχωρο) και Πύδνας- Κολινδρού) διοργανώνουν κάθε χρόνο εορταστικές εκδηλώσεις μνήμης και τιμής των ηρωικών επαναστατών του 1878 με την παρουσία κυβερνητικών στελεχών, ενίοτε και Προέδρων της Δημοκρατίας, με δοξολογίες , παρελάσεις και καθολική συμμετοχή των κατοίκων τους. Δυο Κυριακές του Φεβρουαρίου, μία για κάθε Δήμο, η καρδιά της Ελευθερίας κτυπά στην Πιερία.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός