Αποχαιρετισμός σε έναν τσοπάνη των Βλυζιανών Ξηρομέρου ( Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη)

Δυο ξηρομερίτικα μοιρολόγια και ένας σπαρακτικό  θρήνος ενός πιστού  σκύλου…

                                                       

                                           

 Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη

Ο τσοπάνος Χρήστος Δοκανίκης γεννήθηκε στα Βλυζιανά Ξηρομέρου. Παιδί μιας φτωχής πολύτεκνης οικογένειας αναγκάστηκε από μικρός να γίνει τσοπάνος. Μέχρι πρόπερσι (2024) φρόντιζε ένα μεγάλο κοπάδι γιδιών. Θρήνησε όταν οι γιοι του αποφάσισαν να το πουλήσουν. Μετά τον αποχωρισμό του γιδοκόπαδου, αφοσιώθηκε σ’ ένα μικρό κοπαδάκι προβάτων που είχαν. Ο πιστός φύλακας των γιδιών, το τσοπανόσκυλό του έγινε προβατόσκυλο. Μαζί με τον αφέντη του συνέχιζαν τη φροντίδα και φύλαξη των ζώων…

Χτες, ο πολύπαθος τσοπάνης, μετά από μακροχρόνια πάλη με την αρρώστια,  εγκατέλειψε για πάντα τα βουνά και τις ραχούλες των Βλυζιανών. Αποχαιρέτησε την πολύτεκνη οικογένειά του, τα επτά παιδιά του, τους συγγενείς, τους κουμπάρους, τους χωριανούς και αναχώρησε για το στερνό ταξίδι.

Ως Ξηρομερίτισσα, τον αποχαιρετώ με δυο ξηρομερίτικα μοιρολόγια, ειδικά πλασμένα για τσοπάνηδες:

 Παρασκευή σε κάλεσα

Παρασκευή σε κάλεσα, Σαββάτο σε παντέχω

Την Κυριακή σε ξεκινώ στ’ αγύριστο ταξίδι

Σου βάνω στο μαντήλι σου τρία καλά του κόσμου

Τον ήλιο και τον άνεμο και το λαμπρό φεγγάρι

Ο ήλιος για τους γεωργούς κι αέρας για τους ναύτες

Και το φεγγάρι το λαμπρό για τους τσοπαναραίους

 

Πέθανε ο βλάχος

Πέθαν’ ο βλάχος πέθανε μέσα στο γιδομάντρι.

Τον κλαίει η γίδα η μούσκιαρη και το τραγί το μπάρτσο

κι αυτά τα ψωροβέτουλα τονε μοιριολογάνε…

Η σιούτα πάει για τον παπά κι η κουτσοκέρα σκάφτει

μ’ άλλα τραγιά τρανόκερα καταμεσής στο βράχο.

Τα πρόβατα ρημάξανε και τα βουνά στενάξανε

γιε μ’ ρημάξαν και τα γίδια, πού ’ναι βλάχα μ’ τα στολίδια.

 

Εκτός από τα ξηρομερίτικα μοιρολόγια, στην περίπτωσή του, «άκουσα», μέσα από προφορικές μαρτυρίες, και ένα αλλιώτικο μοιρολόγι. Το μοιρολόγι του πιστού σκύλου του! Ένα αυθόρμητο και σπαραξικάρδιο μοιρολόγι… Δεν το συνέθεσε άνθρωπος. Το γέννησε η αγάπη ενός ζώου.

Το τσοπανόσκυλο, αφού θρήνησε σπαρακτικά σαν άνθρωπος την «απώλεια» του γιδοκόπαδου, θρηνούσε το τελευταίο διάστημα την απουσία του αφέντη του! Του ανθρώπου ο οποίος το μεγάλωσε και το εκπαίδευσε με στοργή από κουταβάκι. Οουουου… Οουουου … Οουουου …,το άκουγαν από το χωριό να θρηνεί.

Η Παναγιώτα(Γιώτα) Δοκανίκη, άκουγε τις πρώτες μέρες ένα γοερό θρήνο από μακριά. Επειδή πολύ κοντά στο σπίτι της είναι το νεκροταφείο, υπέθεσε  η γυναίκα ότι κάποιοι μοιρολογούν τον νεκρό τους.

« Ανατρίχιαζα, όταν άκουγα από την αυλή μου αυτό το μοιριολόι,  όουου, όουου, όουου! Ποιος να μοιριολογάει; έλεγα. Ποιος να’ ναι φρεσκοπεθαμένος; Μετά κατάλαβαμε ότι ήτανε το σκ(υ)λί που μοιριολόγαε σαν νάτανε άνθρωπος, το καημένο. Δεν υπάρχει τέτοιο σκ(υ)λί. Άμα τ’ κ(ου)γες σ’ τρύπαε  την καρδιά!».

Μια συγκλονιστική μαρτυρία για την πίστη και την αγάπη ενός ζώου προς τον άνθρωπο.

Κάποιες φορές τα παιδιά μετέφεραν, με το αγροτικό αυτοκίνητο, τον άρρωστο πατέρα τους να δει το κοπαδάκι και τον σκύλο του. Χαιρόταν ο τσοπάνης, χαιρόταν και το σκυλί. Το αντάμωμα ήταν ευεργετικό για την ψυχολογία και των δυο φίλων.

Η περίπτωση αυτού του ευαίσθητου και πιστού σκύλου του Χρήστου θυμίζει την ιστορία του Χάτσικου… η οποία έγινε ταινία. Ίσως η ιστορία του Χρήστου και του σκύλου του να άξιζε να γίνει ένα μικρό ντοκιμαντέρ. Ένα ντοκιμαντέρ στο οποίο θα καταγράφεται η αφοσίωση ενός σκύλου στον αφέντη του, αλλά και η αμοιβαία αγάπη δύο πλασμάτων που μοιράστηκαν τη ζωή τους μέσα στη φύση, στα κοπάδια,  στις δυσκολίες και στις χαρές της τσοπάνικης ζωής…

Ο Χρήστος έφυγε στα ογδόντα του χρόνια. Τα βουνά και οι ραχούλες των Βλυζιανών έχασαν έναν ακόμη παλιό τσοπάνη. Έναν άνθρωπο ο οποίος έζησε με τα κοπάδια, αγάπησε τη γη του και ταυτίστηκε με τον ποιμενικό κόσμο του Ξηρομέρου. Μαζί του φεύγει ένα κομμάτι από την παλιά τσοπάνικη ζωή, η οποία άφησε ανεξίτηλα τα ίχνη της στα βουνά, στα μαντριά και στη συλλογική μνήμη του τόπου.

 

ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ ΧΡΗΣΤΟ ΔΟΚΑΝΙΚΗ!

Χαιρετίσματα σε συγγενείς και συγχωριανούς που σε περιμένουν.