FaceBook

Τετάρτη, 23 Νοεμβρίου 2011

Οι προϋπολογισμοί - «μπακαλόχαρτα» του 2010 και του 2011 με τις δραματικές αποκλίσεις και υστερήσεις προοιωνίζονται ένα εφιαλτικότερο 2012!

Ο κρατικός προϋπολογισμός του 2012 καταρτίσθηκε με βάση ένα σαθρότατο υπόβαθρο και με υπεραισιόδοξες  παραδοχές που δεν δικαιολογούνται από τη δραματική εξάπλωση της κρίσης χρέους, από την ολοένα αυξανόμενη ύφεση, την καλπάζουσα ανεργία, την εξόντωση των νοικοκυριών  και τις  έωλες εξελίξεις στο περιβόητο  Μνημόνιο,  Μεσοπρόθεσμο και «κούρεμα»(PSI)

Από τον Δημήτρη Στεργίου*

     Με τις απίθανες παραδοχές και την απίστευτη ανευθυνότητα με τις οποίες έχει καταρτισθεί, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2012 προβλέπεται να σπάσει όλα τα ρεκόρ των τελευταίων τριάντα ετών σε αναξιοπιστία και προχειρότητα...


       Είναι αλήθεια ότι, όπως καταδεικνύεται από διαχρονικά στοιχεία και σχόλια που δημοσιεύονται σε όλα τα βιβλία μας, όλοι- ανεξαιρέτως- οι κρατικοί προϋπολογισμοί που καταρτίσθηκαν κυρίως τα τελευταία τριάντα πέντε χρόνια είναι απλώς … «μπακαλόχαρτα».  
    Όλοι, κατά την εκτέλεσή τους παρουσιάζουν  μεγάλες ή μικρές αποκλίσεις από τις προβλέψεις – στόχους, οι οποίοι μάλιστα στέλνονταν και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο των περιβόητων- άλλων κι αυτών … «μπακαλόχαρτων»- Προγραμμάτων Σύγκλισης, Προγραμμάτων Σταθερότητας και Ανάπτυξης και, τα δύο τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής (ΠΟΠ) και του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής (τάχα) … Στρατηγικής.
       Όλες αυτές οι αποκλίσεις σημειώνονταν διότι όλοι οι στόχοι – προβλέψεις ήταν υπεραισιόδοξες. Κι αν σε όλους τους προηγούμενους, έως  και το 2009, οι στόχοι ήταν υπεραισιόδοξοι, στους κρατικούς προϋπολογισμούς του 2010 και του 2011 ήταν τόσο… χαζοχαρούμενοι, που, για πρώτη σχεδόν φορά, με εξαίρεση το 2008, τα τελευταία τριάντα χρόνια ανακοινώνονταν και μάλιστα κατά τη διάρκεια εκτέλεσής τους,  πρόσθετα σκληρά μέτρα για την κάλυψη των τραγικών υστερήσεων κυρίως στα έσοδα. 
      Αυτό έγινε και το 2010 και το 2011. Έτσι, τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού του 2010 ενισχύθηκαν τόσο από τα πρώτα σκληρά μέτρα που προωθήθηκαν κατά την κατάρτισή του όσο και από τα πρόσθετα σκληρά μέτρα που αποφασίσθηκαν εντός του ίδιου έτους  για να επιτευχθούν τάχα οι στόχοι που είχαν τεθεί στο Πρόγραμμα οικονομικής Πολιτικής, με βάση το Μνημόνιο Οικονομικής και Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής.
       Η τραγική διαπίστωση είναι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του παρατιθέμενου πίνακα,  ο προϋπολογισμός του 2010, παρά τις δύο αυτές λεηλασίες της ελληνικής οικονομίας και των ελληνικών νοικοκυριών, άφησε έλλειμμα γενικής κυβέρνησης 10,6% του ΑΕΠ έναντι πρόβλεψης – στόχου 8,1%! 
    Η μεγαλύτερη απόκλιση παρατηρήθηκε στα έσοδα, τα οποία ανήλθαν στα 50,9 δις. Ευρώ,  έναντι στόχου 55,2 δις. Ευρώ, δηλαδή σημειώθηκε απόκλιση κατά 4,3 δις Ευρώ, παρά τη δεύτερη σκληρή παρέμβαση με εξοντωτικά εισοδηματικά και φορολογικά μέτρα. Την ίδια δραματική εξέλιξη είχε και το δημόσιο χρέος το οποίο διαμορφώθηκε στα 329,4 δις. Ευρώ ή 144,9% του ΑΕΠ, έναντι 299,5 δις. Ευρώ ή 129,3% του ΑΕΠ το 2009.

Τραγικές αποκλίσεις και το 2011
     Την ίδια τραγική εξέλιξη είχαν τα ίδια δημοσιονομικά μεγέθη και το 2011, παρά τις θυελλώδεις εισπρακτικές καταιγίδες πάλι σε δύο επιδρομές. Για το 2011 το δημόσιο έλλειμμα είχε αρχικά προσδιορισθεί  στο 8,5% του ΑΕΠ και στη συνέχεια στο 7,1% του ΑΕΠ. 
     Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του προϋπολογισμού του 2011 αποφασίσθηκε η λήψη πρόσθετων σκληρών μέτρων, των οποίων η καθαρή απόδοση εκτιμάτο στα 2,1 δις Ευρώ το 2011 και στα 5 δις. Ευρώ το 2012. Είχε προηγηθεί μια άλλη φοροεισπρακτική καταιγίδα για την εξασφάλιση εσόδων  28,4 δις Ευρώ για την περίοδο έως το 2015 με στόχο να μειωθεί το έλλειμμα κατά 14,4 δις Ευρώ. 
     Η προσπάθεια αυτή για εξασφάλιση πρόσθετων εσόδων είχε σχεδιασθεί να καλυφθεί με μείωση των δαπανών  κατά ½ και με αύξηση των εσόδων πάλι κατά ½. Από το ποσό αυτό, 6,7 δις. Ευρώ αφορούσε το 2011 για να καλυφθεί η δημοσιονομική απόκλιση του … 2010 και τα 21,7 δις Ευρώ για την περίοδο 2012 – 2015.
      Παρόλα αυτά τα σκληρά μέτρα, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα είναι πάλι απογοητευτικά. Το 2001 το έλλειμμα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 19,7 δις Ευρώ ή στο 9% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 16,8 δις Ευρώ ή αρχικού στόχου 8,5% και 7,1% του ΑΕΠ στη συνέχεια! 
     Η απόκλιση αυτή προήλθε κυρίως πάλι από την υστέρηση των εσόδων, τα οποία διαμορφώθηκαν στα 51,3 δις. Ευρώ, έναντι στόχου 55,6 δις Ευρώ, παρουσιάζοντας απόκλιση κατά 3,3 δις Ευρώ.
    Όσον αφορά το δημόσιο χρέος, αυτό αυξάνεται και πληθύνεται, αφού εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί το 2011 στα 352 δις. Ευρώ η 161,7% έναντι 299,5 δις. Ευρώ ή 129,3% του ΑΕΠ το 2009.

Ρεκόρ συντριβής το 2012
     Παρά τη γνωστή «προίκα» από τα προηγούμενα σκληρά μέτρα, παρά τις δόσεις των δανείων της τρόικας και παρά το «κούρεμα» του δημόσιου χρέους, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2012 περιλαμβάνει  υπεραισιόδοξους στόχους, οι οποίοι δεν πρόκειται να επιτευχθούν, για τους γνωστούς  επί τριάντα χρόνια λόγους:

    Πρώτον, έχει καταρτισθεί με βάση  παραδοχές, οι οποίες επιδεινώνονται συνεχώς (ύφεση, συρρίκνωση της ζήτησης, αφαίμαξη ελληνικών νοικοκυριών, εξάπλωση της κρίσης  χρέους στον πυρήνα της ευρωζώνης, ιλιγγιώδης αύξηση του δημόσιου χρέους, η οποία συνεπάγεται την αύξηση των δαπανών εξυπηρέτησής του.
  Δεύτερον, η εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2012 εξαρτάται κατά ένα μεγάλο μέρος από τη συμμετοχή η μη ιδιωτών στο πρόγραμμα «κουρέματος» του δημόσιου χρέους (PSI). Αναφέρουμε μόνο τούτο:  Χωρίς τη συμμετοχή των ιδιωτώντο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης  προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 14,2 δις. Ευρώ ή 6,7% του ΑΕΠ και με τη συμμετοχή στα 11,4 δις. Ευρώ ή 5,4% του ΑΕΠ. Επίσης, οι δαπάνες προβλέπεται να διαμορφωθούν χωρίς τη συμμετοχή των ιδιωτών στα 70 δις. Ευρώ και με τη συμμετοχή στα 64,9 δις. Ευρώ.  Επίσης, οι τόκοι (μόνο οι τόκοι)  χωρίς τη συμμετοχή των ιδιωτών προβλέπεται να ανέλθουν στα 17,9 δις. Ευρώ, ενώ με τη συμμετοχή στα 12,8 δις. Ευρώ.
    Τρίτον, ένας σημαντικός παράγων που προσδιορίζει τελικά την εξέλιξη βασικών δημοσιονομικών μεγεθών είναι το ποσό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ). Σημειώνουμε ότι και στην περίπτωση αυτή οι προβλέψεις ουδέποτε επαληθεύθηκαν. Απλώς αναφέρουμε ότι για το 2010 προβλεπόταν ότι το ΑΕΠ θα ανερχόταν στα 231 δις. Ευρώ και, τελικά, διαμορφώθηκε στα 227,3 δις. Ευρώ, το 2011 στα 228,4 δις. Ευρώ και, τελικά, διαμορφώθηκε σε επίπεδα πάνω από δις. Ευρώ (-10,6 δις. Ευρώ!), ενώ το για το 2012 το μεσοπρόθεσμο προβλέπει ΑΕΠ 228, 4 δις ευρώ (!) και οι τελικές προβλέψεις με συμμετοχή ή χωρίς  συμμετοχή ιδιωτών στα 212,5 δις. Ευρώ (!!!).
    Τέταρτον, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2012 προβλέπει, για πρώτη φορά μετά το 2006, πρωτογενές πλεόνασμα, ισχνό μεν (1,6% του ΑΕΠ ή 1,1% του ΑΕΠ), αλλά πολύ παρακινδυνευμένο.

     Αναφέραμε πιο πάνω το σαθρό υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίζεται η κατάρτιση και του προϋπολογισμού του 2012. Κι αφού οι δύο προηγούμενοι κρατικοί προϋπολογισμοί -«μπακαλόχαρτα» παρουσίασαν δραματικές αποκλίσεις, οι οποίες δεν καλύπτονταν από πρόσθετες επιδρομές στα ελληνικά νοικοκυριά και την οικονομία, μπορούμε να πούμε, με βάση αυτά και με την παραδοχή ότι δεν θα ληφθούν άλλα πρόσθετα μέτρα (έτσι μας λένε, αλλά κάνουν το αντίθετο!!!) ότι το 2012 θα είναι εφιαλτικό σε υστερήσεις και σε αποκλίσεις.

Οι τρεις τελευταίοι κρατικοί προϋπολογισμοί – μπακαλόχαρτα
(σε δισ. Ευρώ)
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Μεγέθη              Προϋπολογισμός ΄10 Προϋπολογισμός ΄11  Προϋπολογισμός ΄12
----------------------------------------------------------------------------------------------
Προβλ.      Πραγμ.      Απόκλ.      Προβλ.  Εκτιμ.    Απόκλ.    Πρόβλ.1 Πρόβλ.2  Πρόβλ. 3 
--------------------------------------------------------------------------------
Καθ. Έσοδα           55,2            50,9          -4,3              55,6          51,3        -3,3     56,2      54,4            54,4
Δαπάνες               69,7            66,8           -2,9             71,8           70,7        -1,1      71,1    70,0             64,9
Ελλειμ. Προϋπ.  -20,5            -21,1           1,4            -20,9         -22,9         2,0      17,9    -18,5           -13,4
Πρωτ. Αποτ.        -7,5            -8,1              0,6             -5,1           -6,6           1,5       -1,0    -0,6              0,6
% ΑΕΠ                   -,25           -3,6              1,1              -2,2           -3,0          0,8       - 0,4    -0,3             -0,3
Ελλειμ. Γεν. κυβ. -18,7        -24,1             5,4             -16,8         -19,7        2,9       -12,9- 14,2          -11,4
% ΑΕΠ                    -8,1          -10,6           2,5              -7,3            -9,0           1,7      -5,6       -6,7           -5,4
Πρωτ. Απ. Γεν.      -5,7          -10,6           4,9               -0,8            -3,9         3,1        5,6        3,5             2,4
% ΑΕΠ                    -2,5           -4,7            2,2                 -0,4          -1,8          1,4        2,5        1,6             1,1
ΑΕΠ                      231,0         227,3      -  3,7                228,4       217,8       -10,6    228,4      212,5     212,5
---------------------------------------------------------------------------------------
Σημειώσεις: Η πρόβλεψη του προϋπολογισμού 2010 είναι στο Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής (ΠΟΠ). Η πρόβλεψη για τον προϋπολογισμό του 2011 είναι στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ) και οι προβλέψεις του 2012 είναι: πρώτη στήλη του ΜΠΔΣ, δεύτερη στήλη είναι τελικές προβλέψεις προ συμμετοχής ιδιωτών (PSI) και Τρίτη στήλη τελικές προβλέψεις μετά τη συμμετοχή ιδιωτών (PSI)

(*Ο Δημήτριος Στεργίου γεννήθηκε στην Παλαιομάνινα Αιτωλοακαρνανίας και είναι δημοσιογράφος)

Δεν υπάρχουν σχόλια: